Thuisbatterij, warmtepomp en laadpaal: zo laat je ze samenwerken

Steeds meer huizen hebben zonnepanelen, een thuisbatterij, een warmtepomp en een elektrische auto. Elk apparaat regelt zichzelf. De batterij houdt de meter op nul, de warmtepomp volgt de thermostaat en de auto laadt zodra de stekker erin gaat.

Alleen weten ze niets van elkaar. En dat kost je geld. De vraag die ik in de community regelmatig terugzie, laat dat goed zien: “mijn auto trekt mijn thuisbatterij leeg”. Vanaf 1 januari 2027, als salderen stopt, telt elke kWh. In dit artikel lees je waarom die apparaten van elkaar moeten weten en hoe je dat regelt.

Warmtepomp, auto en batterij: wat doen ze eigenlijk?

Voordat je ze laat samenwerken, helpt het om te weten hoe ze zich elk gedragen. Alle drie gebruiken ze veel stroom, maar op heel verschillende momenten.

De warmtepomp

Een all-electric warmtepomp gebruikt grofweg 3.200 tot 5.700 kWh per jaar, afhankelijk van je huis. Op een koude dag gaat het al snel om 10 kWh of meer. Een hybride warmtepomp zit rond de 1.900 kWh per jaar, plus gas.

Het lastige: hij draait juist als er weinig zon is. In december leveren je panelen maar zo’n 2 procent van hun jaaropbrengst. Een beetje flexibel is hij wel. Je huis houdt warmte vast, dus voorverwarmen op een goedkoop moment kan.

De elektrische auto

Een elektrische auto gebruikt zo’n 15 tot 20 kWh per 100 kilometer. Bij 12.000 kilometer per jaar is dat 1.800 tot 2.400 kWh. Een laadpaal laadt met 3,7 kW op één fase of 11 kW op drie fasen.

Laad je zonder instelling, dan begint de auto zodra je hem aansluit. Bij veel mensen is dat bij thuiskomst, aan het begin van de avond. Netbeheerders zien daar de piek in thuisladen. Dat is ook een duur moment. Tegelijk is de auto het meest flexibele apparaat in huis: hij staat vaak de hele nacht stil.

De thuisbatterij

De thuisbatterij is de buffer. Hij schuift stroom van overdag naar de avond, of van een goedkoop naar een duur moment. Hoeveel hij kan doen, hangt af van het type. Een vaste batterij levert al snel een paar kilowatt. Een plug-in batterij levert 800 W op een gewoon stopcontact en tot zo’n 3,6 kW op een eigen groep. Op dat verschil kom ik verderop terug.

Advertentie · Partner: AlphaESS

AlphaESS VitaPower 3600 AC: scherpe pre-order prijsDe eerste plug-in thuisbatterij van AlphaESS. Modulair tot 16 kWh, noodstroom ingebouwd. Tijdelijk tot € 700 korting.Bekijk de deal

Wat er misgaat als ze niets van elkaar weten

Zolang elk apparaat alleen naar zichzelf kijkt, werken ze elkaar tegen. Dit zijn de vier dingen die ik het vaakst zie:

• De batterij loopt leeg en gaat je auto in – Je batterij ziet alleen het totale verbruik op je slimme meter. Of dat de waterkoker is of je auto, maakt hem niet uit: hij springt bij. Daarna is hij leeg voor de dure avond. En je verliest stroom bij elke keer laden en ontladen. Bij mijn metingen haalt een thuisbatterij 77 tot 87 procent rendement, dus 13 tot 23 procent gaat verloren.
• De warmtepomp draait op het dure moment – Terwijl er een paar uur eerder goedkope stroom of een volle batterij was.
• Zonnestroom gaat het net op – Terwijl je auto of warmtepomp hem had kunnen gebruiken. Na 2027 krijg je voor teruglevering een vergoeding, maar minder dan je voor stroom betaalt.

Twee misverstanden kom ik daarbij steeds tegen. Je batterij op een andere groep of fase zetten dan je laadpaal helpt niet: je slimme meter telt alle fasen bij elkaar op. En de AI-modus van je batterij herkent je auto niet. Die ziet ook alleen het totaal.

Zo werken ze wel samen

Wat je nodig hebt, is iets dat alles tegelijk ziet: je opwek, je verbruik en de stroomprijs. Zo’n systeem heet een energiemanagementsysteem. Het bepaalt wie wanneer stroom krijgt. Bijvoorbeeld zo:

• Zon over – Eerst naar de auto of de warmtepomp, daarna pas naar de batterij.
• Goedkoop moment – Auto laden, batterij vullen en het huis voorverwarmen.
• Duur moment – De batterij levert aan je huis, niet aan je auto.

Daarvoor moeten de apparaten met elkaar kunnen praten. Laadpalen doen dat meestal via OCPP, warmtepompen via SG-Ready en thuisbatterijen via Modbus of MQTT. Spreekt een apparaat geen van die talen, dan kan geen enkel systeem het aansturen. Let daar dus op bij elke nieuwe aankoop.

Er zijn grofweg vier manieren om het te regelen:

• Alles van één merk – Sommige merken bouwen een eigen ecosysteem. Zendure heeft de PowerHub, die een laadpaal en een warmtepomp kan aansturen. EcoFlow koppelt zijn laadpaal aan de vaste PowerOcean-batterij. Anker heeft een eigen laadpaal die op zon en dynamische prijs laadt.
• Via de installateur – Bij een vaste batterij zit er vaak een energiemanagementsysteem in de omvormer of de app. Vraag bij aankoop na of hij ook je laadpaal en warmtepomp kan aansturen.
• Zelf regelen – Met Home Assistant, Homey of evcc stuur je alles merkonafhankelijk aan. evcc kan je batterij bijvoorbeeld blokkeren zolang de auto laadt, als je batterij dat toestaat.
• Via de P1-meter of je leverancier – HomeWizard wil de P1-meter de dirigent van je huis maken: die levert de data. Batterij en laadpaal stemmen daar hun gedrag op af. Dat is nog een plan, de laadpaalkoppeling is aangekondigd. Ook sommige energieleveranciers sturen je auto of batterij via hun app op de prijs. Kijk wat die van jou kan.

Plug-in of vaste batterij?

Hier zit het grootste verschil tussen de twee soorten thuisbatterijen.

Een plug-in batterij is er voor je huis, niet voor je auto. Met 800 W dek je de basislast: koelkast, router, verlichting en tv. Op een laadpaal van 11 kW is dat zo’n 7 procent. Een laadsessie van 30 kWh duurt bijna drie uur. In die tijd levert een plug-in batterij van 800 W ruim 2 kWh. Op een eigen groep met 2.400 W is een batterij van 5 kWh in ongeveer twee uur leeg.

Het belangrijkste is dus dat hij niet in je auto ontlaadt. Ook zonder energiemanagementsysteem kun je daar veel aan doen:

• Tijdschema – Zet ontladen op 0 W tijdens de uren dat je auto laadt. Dat kan bij bijna elke batterij in de app.
• Laden op zonne-overschot – Laat de laadpaal alleen laden met stroom die over is.
• Slim laden van de batterij – HomeWizard houdt bij slim laden rekening met grote verbruikers, al sluit hij ze niet hard uit. Zendure stuurt met HEMS meerdere apparaten tegelijk aan.

Een vaste batterij heeft meer vermogen en kan wel een deel van je auto of warmtepomp opvangen. Vaak zit er een energiemanagementsysteem bij. Daar staat tegenover dat hij duurder is en dat er een installateur aan te pas komt.

Thuisbatterij ranglijsten: goedkoopste, krachtigste, zuinigste8 lijsten met harde cijfers, prijzen twee keer per dag gechecktBekijk ranglijsten

Dynamisch contract: hier zit het geld

Met een vast contract maakt het weinig uit wanneer je auto laadt. Met een dynamisch contract wel. Dan betaal je per kwartier of per uur de beursprijs (+ opslag en belastingen). Het verschil tussen een goedkope nacht en een dure avond is dan flink.

Stel: je laadt 20 kWh in je auto en het verschil tussen de avond en de nacht is 13 cent per kWh. Dan scheelt het je ruim 2,50 euro per laadbeurt als je de auto in de nacht laat laden. Laad je je auto twee keer per week, dan scheelt dat zo’n 270 euro per jaar. Doe hetzelfde met je warmtepomp en je batterij. Dan zie je waarom samenwerken loont.

Na 2027 komt daar nog iets bij. Laad je je batterij uit het net en lever je die stroom terug, dan betaal je dubbele energiebelasting. Gebruik je die stroom zelf, voor je huis, warmtepomp of auto, dan niet. Een batterij die samenwerkt met je andere apparaten, past dus precies bij de situatie zonder salderen. Meer daarover lees je in Thuisbatterij na 2027.

Tot slot

Het gaat niet om het slimste apparaat, maar om apparaten die van elkaar weten. Begin bij wat je al hebt: zet in elk geval je batterij zo in dat hij niet in je auto ontlaadt. En kijk bij elke nieuwe aankoop of hij met de rest kan praten.

Ben je dus van plan om een laadpaal, batterij of warmtepomp te kopen, verdiep je dan ook in de mogelijkheden om ze met elkaar te koppelen.

Heb je zelf een warmtepomp of elektrische auto naast je thuisbatterij? Ik ben benieuwd hoe jij het hebt geregeld. Laat het weten in de community.