HomeWizard Plug-In Battery: zo werkt slim laden

HomeWizard heeft een nieuwe laadstrategie uitgebracht voor de Plug-In Battery: slim laden. Het is de functie waar veel gebruikers al een tijdje op wachten. Niet meer alleen reageren op wat er nu in huis gebeurt, maar vooruitkijken. En natuurlijk laden en ontladen op basis van dynamische tarieven. De batterij maakt een planning op basis van het weer, je verbruikspatroon en je energiecontract en past die planning de hele dag door aan.

In dit artikel leg ik uit hoe slim laden werkt voor de HomeWizard thuisbatterij, wat je er in de praktijk van merkt en wanneer het écht loont. Ik behandel ook de andere twee strategieën, want die blijven relevant voor een deel van de gebruikers.

Drie laadstrategieën: een kort overzicht

De HomeWizard Plug-In Battery heeft drie laadstrategieën. Elk voor een ander type gebruiker en situatie.

1. Nul op de meter: reageert direct op wat er nu in huis gebeurt. Eenvoudig en voorspelbaar. Zonnestroom opslaan of verbruik compenseren door te ontladen. Zo dicht mogelijk bij 0 op de meter.
2. Slim laden: kijkt vooruit op basis van weer, verbruikspatroon en stroomprijs. In de app kies je tussen twee varianten: ‘slim en wijkvriendelijk’ (voor netontlasting) en ‘slim met dynamisch tarief’ (voor maximale besparing met een dynamisch contract).
3. Handmatig via API: voor wie de batterij volledig zelf wil aansturen, bijvoorbeeld via Home Assistant.

Instellen doe je via Instellingen > Apparaten > Plug-In Battery > Laadstrategie. Switchen kan altijd.

1. Nul op de meter

Dit is de klassieke instelling en voor veel gebruikers nog steeds prima genoeg. De logica is eenvoudig: de batterij reageert op wat er op dat moment in huis gebeurt.

Wek je meer op dan je verbruikt? Dan laadt hij op. Verbruik je meer dan je opwekt? Dan levert hij stroom. Omschakelen duurt ongeveer drie seconden. Geen internetverbinding nodig voor de aansturing: de P1 Meter of kWh Meter op je hoofdaansluiting doet het werk.

Het nadeel zit in dat woord “op dit moment”. De batterij kijkt niet verder dan het huidige moment. Op een zonnige middag laadt hij vol en als aan het einde van de dag de zon weg is, ontlaadt hij weer. Geen rekening houdend met jouw hoger avondverbruik en hogere tarieven.

Kies voor nul op de meter als je voorspelbaarheid boven optimalisatie stelt.

2. Slim laden

Slim laden doet wat nul op de meter niet kan: vooruitkijken. Waar die eerste strategie alleen reageert op het heden, maakt slim laden de hele dag door een planning. Die planning combineert vier informatiebronnen tegelijk en past zich continu aan.

Het doel blijft hetzelfde: zo min mogelijk van het net afnemen. Maar slim laden bereikt dat op een andere manier, namelijk door te laden en ontladen op de momenten waarop dat het meeste oplevert.

In de HomeWizard-app kies je uit twee varianten.

1. ‘Slim en wijkvriendelijk‘ richt zich op netontlasting en werkt met elk type contract.
2. ‘Slim met dynamisch tarief‘ speelt daarbovenop in op prijsverschillen en is bedoeld voor wie een dynamisch energiecontract heeft.

De vier factoren achter de planning

Slim laden combineert vier dingen om te bepalen wanneer de batterij laadt en wanneer hij ontlaadt.

• Je verbruikspatroon – De batterij leert van eerdere metingen. Na een paar weken weet slim laden hoe jouw huis eruitziet: wanneer je thuis bent, op welke momenten je veel stroom gebruikt en wat je dagelijks ritme is. Dat patroon herhaalt zich grotendeels elke week, en daar rekent de planning mee. Sluit je een nieuwe grootverbruiker aan, zoals een laadpaal of warmtepomp? Dan begint het leerproces opnieuw. Reken op een paar weken voordat de planning weer scherp is.
• Het lokale weerbericht – Meer bewolking betekent minder opwek. Slim laden haalt continu de lokale weersverwachting op en vertaalt die naar een schatting van hoeveel stroom de panelen op jouw dak de komende uren gaan produceren. Wijkt het werkelijke weer af? Dan past de planning zich aan.
• De stroomprijs – Heb je een dynamisch energiecontract, dan wisselt de prijs per uur of per kwartier. Slim laden kent jouw tarief via de instellingen in de app en plant laden en ontladen automatisch rond de goedkoopste en duurste momenten. De functie werkt met zowel uur- als kwartiertarieven. Heb je een vast contract, dan speelt dit onderdeel geen rol, maar werkt slim laden nog steeds voor netontlasting.
• Wat er nu in huis gebeurt – De planning wordt elke 15 minuten bijgewerkt op basis van je actuele verbruik. Zet je onverwacht de oven aan of start de vaatwasser eerder dan verwacht? Slim laden past zich aan zonder dat jij iets hoeft te doen.

Wat slim laden in de praktijk doet

De planning leidt tot keuzes die nul op de meter nooit zou maken. Een paar voorbeelden van hoe dat eruitziet op een gewone dag.

• Laden op het moment van maximale opwek – Wordt er vanmiddag veel zon verwacht? Dan wacht de batterij met opladen totdat er een overschot is in de wijk. Zo laadt hij op het moment dat de stroom het goedkoopst en het meest duurzaam is.
• Stroom bewaren voor drukke momenten – Verwacht slim laden een piek in de stroomvraag, zoals aan het begin van de avond? Dan houdt de batterij stroom achter om op dat drukke moment niet van het net af te hoeven.
• Energie van vandaag bewaren voor morgen – Is er vandaag veel zon, maar morgen niet? En is er morgen juist veel vraag naar stroom? Dan kan de batterij energie van vandaag bewaren voor morgen, of zelfs overmorgen.
• Slim reageren op tijdelijk hoog verbruik – Laad je de auto of staat de warmtepomp aan, terwijl er veel energie beschikbaar is en de stroomprijs laag is? Dan kan de batterij wachten met ontladen. Is het druk op het net? Dan gaat hij juist wél ontladen. Die afweging maakt slim laden elke 15 minuten opnieuw.

Slim laden met een vast contract

Financieel merk je het verschil met een vast contract nauwelijks. De stroomprijs is altijd hetzelfde, dus optimaliseren op prijsverschillen is niet mogelijk. Kies in de app voor de variant ‘slim en wijkvriendelijk’.

Wat slim laden dan wél doet: het helpt het stroomnet in jouw wijk stabiliseren. Door te laden wanneer er een overschot is en te ontladen wanneer er vraag is, verklein je de kans op netcongestie en draag je eraan bij dat zonnepanelen in je wijk minder vaak uitvallen door overbelasting van het net. Zinvol, maar minder tastbaar dan een lagere energierekening.

Heb je een vast contract en wil je slim laden alleen voor duurzaamheid inschakelen? Dat kan. Hecht je meer waarde aan een voorspelbare en directe werking? Blijf dan bij nul op de meter.

Slim laden met een dynamisch contract

Hier wordt het interessanter. Met een dynamisch contract wisselt de stroomprijs per uur of per kwartier. Kies in de app voor ‘slim met dynamisch tarief’ en de batterij speelt daar automatisch op in: laden op de goedkoopste momenten, ontladen op de duurste.

Hoe groot de besparing is, hangt af van jouw situatie: hoeveel je verbruikt, hoeveel je opwekt en hoe groot de prijsverschillen op jouw contract zijn. Een harde belofte over het bedrag is er niet, maar de richting is duidelijk: slim laden presteert beter dan nul op de meter zodra er prijsverschillen zijn om op in te spelen.

Met deze strategie laadt de batterij op voordelige momenten ook uit het net, als er die dag weinig eigen opwek wordt verwacht. Op bewolkte dagen in de winter kun je zo toch profiteren van lage uurtarieven: de batterij laadt ’s middags voor een lage prijs en levert ’s avonds als de prijs hoog is. De batterij houdt daarbij rekening met laad- en ontlaadverliezen en een inkoopvergoeding bovenop de dynamische tariefprijs. Laden uit het net gebeurt alleen als het prijsverschil groot genoeg is om de extra cycli te rechtvaardigen.

Nog een slimmigheid: het laden kan in de ochtend of namiddag tijdelijk pauzeren. Dat gebeurt als het op dat moment meer oplevert om stroom terug te leveren dan om het op te slaan, of als de voorspelling is dat je de batterij niet leeg krijgt vóór de volgende dag. Je bespaart dan door terug te leveren en ruimte over te laten voor de lagere stroomprijzen van morgen.

Wat als het internet uitvalt?

Slim laden heeft een internetverbinding nodig voor de planning. Valt die weg, dan voert de batterij de laatste bekende planning nog een paar uur uit. Duurt de uitval langer, dan schakelt hij automatisch over naar nul op de meter. Zodra de verbinding terugkomt, pakt slim laden het weer op.

Mijn batterij laadt met 8 of 9 watt. Is dat normaal?

Ja. Met slim laden schakelt de batterij vaker in en uit gedurende de dag. Daardoor blijft de interne omvormer ingeschakeld als de planning aangeeft dat de batterij mogelijk snel moet bijspringen. Die paar watt is het sluimerverbruik van een omvormer die klaarstaat, geen daadwerkelijk opladen. Als de planning aangeeft dat de batterij voor langere tijd niet nodig is, schakelt de omvormer vanzelf volledig uit.

Goed om te weten: voor slim laden op de HomeWizard Plug-In Battery heb je geen Energy+ nodig (het abonnement van HomeWizard van € 0,99 per maand).

3. Handmatig via API

De derde optie is voor een kleine groep gebruikers: wie de batterij volledig zelf wil aansturen via de lokale API van de HomeWizard P1 Meter. Denk aan integraties met Home Assistant of andere zelfgebouwde automatiseringen.

Deze optie verschijnt automatisch in de app zodra de batterij via de P1 Meter-API wordt aangestuurd. Je hoeft er niets voor in te stellen. Voor de meeste mensen is dit niet nodig en ook meer werk dan het oplevert. Slim laden doet in de praktijk al veel van wat mensen via Home Assistant proberen te bereiken.

Twee extra opties die je moet kennen

Naast de drie strategieën zijn er twee losse opties die weinig uitleg nodig hebben, maar die je op het juiste moment wel nodig hebt.

• Eenmalig handmatig opladen – Laadt de batterij één keer volledig op, ongeacht de gekozen strategie. Handig om de batterij te testen of om hem vol te laden vóór een verwachte stroomuitval. De strategie wordt tijdelijk genegeerd totdat de batterij vol is.
• Laden voor opslag – Ga je de batterij een tijdje niet gebruiken, door een verbouwing of verhuizing? Gebruik dan altijd eerst deze optie. De batterij laadt op tot 60%, de beste staat voor langdurige opslag. Zonder deze voorbereiding kan de batterij na een langere periode niet meer opstarten, net als een auto-accu die te lang heeft stilgestaan. Je vindt de optie via Instellingen > Apparaten > Plug-In Battery > Opties (rechtsboven) > Laden voor opslag (60%).

Welke strategie past bij jou?

Het korte antwoord: schakel slim laden in. Voor bijna iedereen met panelen op het dak is het een betere keuze dan nul op de meter.

Tot slot

Slim laden is de grootste software-update die de HomeWizard Plug-In Battery tot nu toe heeft gekregen. Het verandert de batterij van een apparaat dat reageert in een apparaat dat vooruitdenkt. Met een dynamisch contract is dat verschil merkbaar aan het einde van de maand. Met een vast contract draag je bij aan een stabieler stroomnet in je wijk.

Instellen is een kwestie van één klik in de app. Daarna loslaten en de batterij zijn werk laten doen.

Meer weten over de HomeWizard Plug-In Battery zelf? Lees mijn uitgebreide review.