Plug-in of vaste thuisbatterij: wat is het echte verschil?

Plug-in of vaste thuisbatterij. Dat is voor de meeste mensen die voor het eerst over batterij-opslag nadenken de eerste vraag. En het antwoord is bijna nooit zo simpel als de verkooppartij van de ene of de andere kant je laat geloven.

Wie een vaste batterij verkoopt, vertelt je dat plug-in een lichtgewicht versie is met te weinig vermogen. Wie plug-in verkoopt, zegt dat een vaste batterij overkill is. De waarheid zit ertussenin. Voor zo’n 70 procent van de huishoudens is een plug-in batterij genoeg. Voor de overige 30 procent niet.

Ik heb inmiddels meer dan twintig plug-in batterijen zelf getest. Eigen meterkast, eigen stroomnet, eigen RTE-metingen. In dit artikel leg ik het echte verschil met een vaste batterij uit op zeven punten, met die testdata erbij. Daarna weet je of plug-in voor jou genoeg is, of dat je toch beter naar vast kunt kijken.

Wat is een plug-in thuisbatterij eigenlijk

Een plug-in batterij is een kant-en-klaar apparaat dat je in een gewoon stopcontact steekt. Geen elektricien, geen aanpassing aan de meterkast. Je koppelt hem aan je slimme meter via een P1-meter (vaak meegeleverd) en stelt hem in via een app. Vijf minuten werk.

Capaciteit ligt typisch tussen 2 en 5 kWh per unit, met modulaire uitbreiding tot 15 kWh of meer. Vermogen is begrensd: 800W als je hem in een gedeelde groep stopt, hoger als je hem op een eigen groep aansluit (en dat laatste vraagt wel een elektricien).

Wat is een vaste thuisbatterij

Een vaste batterij wordt door een erkend installateur in je meterkast aangesloten. Vaak via een hybride omvormer die ook je zonnepanelen aanstuurt. Capaciteit start bij 5 kWh en loopt door tot 30 kWh of meer. Vermogen is 3000 tot 5000W of meer, dus genoeg voor zwaardere apparaten zoals een warmtepomp of een laadpaal.

Installatie kost minimaal duizend euro extra, vaak twee tot drie. Daar staat tegenover dat je een vergelijkbaar krachtig systeem krijgt, met meer capaciteit en betere efficiency.

Stekkerbatterij vs vaste thuisbatterij: het verschil op zeven punten

Hieronder de zeven punten waar plug-in en vast echt van elkaar verschillen. Niet “ze doen ongeveer hetzelfde”. Wel: dit gaat in de praktijk anders. Dit betekent het voor jouw situatie.

1. Vermogen: 800W versus 5000W

Dit is het grootste praktische verschil. Een plug-in batterij in een standaard stopcontact mag maximaal 800W ontladen. Dat is een industrie-afspraak die aansluit bij veiligheidsrichtlijnen voor gedeelde groepen. Sluit je hem op een eigen groep aan (door een elektricien laten doen), dan kun je hoger. Hoeveel hoger hangt af van het model. Een vaste batterij begint bij 3000W en gaat door tot 5000W of meer.

Wat betekent 800W in de praktijk? Genoeg voor je koelkast, je TV, een paar lampen en je telefoonopladers tegelijk. Niet genoeg voor een warmtepomp die opstart, of voor je oven die op 2300W trekt. Op die momenten valt het verschil tussen wat je verbruikt en wat de batterij kan leveren weg. Dan haal je stroom uit het net.

Voor een gemiddeld huishouden zonder warmtepomp en zonder grote laadpaal is 800W meestal genoeg. Reken uit hoe vaak je echt boven de 800W komt. Bij de meeste mensen is dat tijdens kookpieken en als de wasdroger draait. Relatief kort dus, niet de hele tijd.

Plug-in batterijen hebben dus wel de mogelijkheid om met meer vermogen te ontladen als ze op een aparte groep zitten. Er zijn tegenwoordig modellen die dit zelfs tot 3000-4000W doen, maar de meeste zitten nu rond de 2500W.

2. Capaciteit en uitbreidbaarheid

Plug-in batterijen starten bij ongeveer 2 kWh en lopen modulair op tot ongeveer 15 kWh. Vaste batterijen beginnen bij 5 kWh en gaan tot 30 kWh of meer. Op het eerste oog wint vast, maar de meeste huishoudens gebruiken ’s avonds tussen 17:00 en 23:00 zo’n 2 tot 3 kWh aan stroom. Daar past een plug-in batterij van 2.7 of 5 kWh prima bij.

Het echte voordeel van plug-in zit in de modulariteit. Je begint met 2 kWh en breidt later uit als je verbruik stijgt of je meer panelen op je dak legt. Je investeert dus niet in een keer 8000 euro, maar in stapjes van 1000 tot 2000 euro per keer. Dat verlaagt het instaprisico flink.

Heb je nu al meer dan vier kilowattpiek aan zonnepanelen op je dak? Dan zit je sneller aan de bovenkant van wat plug-in zinvol kan opslaan. Boven 4000 Wp wek je op zonnige dagen meer op dan een 5 kWh plug-in batterij kan vasthouden. Een groot deel stuur je dan terug naar het net. Dan wordt vast eerder een logische keuze.

3. Round-trip efficiency: hoeveel haal je er echt uit

De round-trip efficiency (RTE) is het percentage stroom dat je uit een batterij haalt ten opzichte van wat je erin stopt. Stop je 10 kWh erin en haal je er 8.5 kWh uit, dan is je RTE 85 procent.

Verkooppartijen voor vaste batterijen claimen vaak dat plug-in 80 tot 88 procent haalt en vast 92 tot 97. Voor de top van de plug-in markt klopt dat eerste niet. Hieronder mijn eigen metingen van de top:

• Zendure SolarFlow 2400 AC+: 87 procent
• Jackery SolarVault 3 Pro Max AC: 83 procent
• Marstek Venus E 3.0: 82.5 procent

Dat is het bovensegment. De middenmoot zit tussen 78 en 85 procent. De onderkant tussen 70 en 77 procent. Die zou ik je niet aanraden. Vaste batterijen van Sigenergy, Sessy en Pylontech zitten gemiddeld op 90 tot 93 procent. Een verschil van vijf tot acht procent.

Reken maar uit wat dat betekent in geld. Een plug-in batterij van 5 kWh die 300 keer per jaar volledig laadt en ontlaadt, verwerkt zo’n 1500 kWh per jaar. Een verschil van vijf procent RTE komt neer op 75 kWh per jaar. Tegen 30 cent per kWh is dat 22 euro. Over tien jaar 220 euro. Bij acht procent verschil zit je rond de 350 euro over diezelfde tien jaar. Niet niks, maar weeg dat af tegen het verschil in installatiekosten van duizenden euro’s.

4. Installatie en kosten

Plug-in installeer je zelf in vijf minuten. Stekker in stopcontact, P1-meter aansluiten, app installeren, klaar. Geen extra kosten boven de aanschafprijs.

Een vaste batterij vraagt een erkend installateur. Reken op 1000 tot 3000 euro extra installatiekosten, afhankelijk van complexiteit. De installatie moet aan NEN 1010 voldoen en wordt na plaatsing gekeurd. Dat is veiliger en geeft een betere uitgangspositie bij verzekeringskwesties, maar het kost dus geld.

Wil je je plug-in batterij toch op een eigen groep aansluiten voor meer vermogen? Dan moet er ook een elektricien bij. Reken op 100 tot 300 euro voor een extra automaat in de meterkast. Dat is nog steeds aanzienlijk goedkoper dan een complete vaste installatie.

5. Flexibiliteit en meeneembaarheid

Een plug-in batterij neem je mee als je verhuist. Stekker eruit, app op de nieuwe locatie opnieuw koppelen, klaar. De investering verdwijnt niet bij een verhuizing. Voor wie nog niet zeker weet of hij blijft wonen of voor huurders die over een paar jaar misschien een eigen huis kopen, is dat een groot voordeel.

Bij een vaste batterij hangt het systeem aan je meterkast. Verhuis je, dan moet hij gedemonteerd worden door een installateur (kosten weer een paar honderd euro). In de nieuwe woning moet hij opnieuw geplaatst (idem). Of je verkoopt hem mee met de woning, maar dan zie je je investering niet meer terug.

Nog een voordeel van plug-in: je kunt experimenteren. Werkt de batterij niet zoals je hoopte? Verkoop hem tweedehands en probeer een andere. Met een vast systeem is dat niet realistisch.

Let bij plug-in wel op gewicht en formaat. Een batterij van 60+ kg op een verdieping zonder lift verplaatsen is geen klusje van vijf minuten. Compactere modellen zoals de HomeWizard Plug-In Battery (27 kg) of een Zendure SolarFlow module zijn praktischer als je echt regelmatig wilt verhuizen.

6. Prijs per kilowattuur

Hier wint plug-in op de instap. Voor 2 tot 5 kWh ben je tussen de 1000 en 2000 euro kwijt. Per kWh komt dat neer op 400 tot 700 euro. Een vaste 10 kWh batterij inclusief installatie kost tussen de 5000 en 10.000 euro, ofwel 500 tot 900 euro per kWh.

Maar als je modulair uitbouwt naar 10 kWh plug-in (vier modules van 2.5 kWh) zit je ook al snel op 5000 tot 7000 euro. Dat is goedkoper dan vast, maar het verschil wordt kleiner naarmate je meer capaciteit wilt.

BTW kun je in beide gevallen terugvragen als je een dynamisch energiecontract hebt, bij plug-in iets minder rompslomp omdat de installatie eenvoudiger is.

7. Noodstroom bij stroomuitval

Veel mensen denken dat een thuisbatterij automatisch betekent dat je stroom hebt bij een stroomstoring. Dat klopt niet. Een standaard batterij schakelt juist uit zodra het stroomnet wegvalt, om monteurs aan de leidingen te beschermen. Wil je toch noodstroom, dan moet je daar specifiek op letten.

Hier zit een groot verschil tussen plug-in en vast. Bij plug-in heb je twee mogelijkheden: een noodstroom-stopcontact op de batterij zelf, of niets. Bij vast kun je een back-up box (EPS-box) of een Automatic Transfer Switch laten installeren waarmee je groepen of zelfs het hele huis op de batterij draait.

Wat plug-in batterijen aanbieden is een zogenaamd off-grid stopcontact. Marstek Venus E 3.0, AEG Solarcube, Zendure SolarFlow 2400 AC+ en vele anderen hebben een ingebouwd noodstroom-stopcontact waar je rechtstreeks apparaten op aansluit. Een laptop, een lamp, je router, een telefoonoplader. Geen aansluiting op je meterkast, dus de rest van je huis blijft donker. HomeWizard Plug-In Battery heeft helemaal geen noodstroomfunctie.

Vast wint hier duidelijk. Met een EPS-box (kosten 800 tot 1500 euro extra bovenop de vaste batterij) draaien geselecteerde groepen automatisch door bij stroomuitval. Schakelen gebeurt binnen milliseconden, je merkt er weinig van. Met een Automatic Transfer Switch erbij draait het hele huis op de batterij, zolang die capaciteit heeft. Of je panelen op zo’n moment kunnen blijven bijladen, hangt af van of de hybride omvormer eilandbedrijf ondersteunt. Niet alle systemen kunnen dat.

Voor de meeste huishoudens is een noodstroom-stopcontact op een plug-in batterij genoeg. Bij een storing kun je dan in elk geval je router en je telefoon opladen. Je koelkast blijft draaien als je hem op de batterij aansluit. Voor wie meer wil dan dat, is vast met EPS-box de logischer keuze.

Garantie: let op de termijn

Hier zit een onderschat verschil. De cellen in een plug-in batterij gaan technisch net zo lang mee als die in een vaste (6000 tot 8000 cycli, ofwel 15 tot 20 jaar dagelijks gebruik). Maar de garantietermijn is bij plug-in vaak korter.

Plug-in batterijen geven meestal 5 tot 10 jaar productgarantie.Vaste batterijen komen standaard met 10 jaar productgarantie, soms zelfs langer (Sessy zit op 10 jaar inclusief vervanging).

Het echte risico zit niet in falende cellen, maar in de positie van de fabrikant. Een batterij van een merk dat over zes jaar niet meer bestaat, is moeilijker te repareren of te vervangen.

Voor plug-in is dat een groter risico dan voor vast, omdat de plug-in markt jonger is en sneller verschuift. Kies dus voor merken met een redelijke trackrecord en een Nederlandse importeur.

Voor wie is plug-in genoeg?

Niet iedereen heeft een vaste batterij nodig. Voor de volgende situaties is plug-in vrijwel altijd de betere keuze.

• Huurders en VvE-leden die geen toestemming krijgen voor een vaste installatie
• Huishoudens met zonnepanelen die overtollige stroom willen opslaan
• Huishoudens zonder warmtepomp en zonder snellaadpaal
• Mensen die klein willen beginnen en later modulair willen uitbreiden
• Iedereen met een gemiddeld jaarverbruik tussen 2500 en 5000 kWh
• Wie binnen vijf jaar mogelijk verhuist

De meeste Nederlandse huishoudens vallen in een of meer van deze categorieën. Daarom werkt plug-in voor zo’n 70 procent prima.

Wanneer toch beter vast?

Vast wordt logischer als je structureel meer vermogen of capaciteit nodig hebt. Concreet:

• Zonnepanelen vanaf 4000 Wp en meer dan 4000 kWh per jaar opwek
• Warmtepomp die regelmatig op vol vermogen draait (1500 tot 3000W)
• 3-fase aansluiting waarbij je fase-onafhankelijke compensatie wilt
• Jaarverbruik boven 7000 kWh
• Behoefte aan volwaardige noodstroom voor het hele huis
• Een EV die je thuis op 11kW of meer wilt laden vanuit eigen opwek

Eerlijk is eerlijk: voor deze situaties verlies je met plug-in te veel rendement. De 800W-grens (of zelfs hoger op eigen groep) loopt vol als je warmtepomp opstart. En je opslag is te klein om alle overtollige zonnestroom op te vangen.

BTW terugvragen werkt voor allebei

Als je een dynamisch energiecontract hebt, kun je de BTW op je thuisbatterij terugvragen. Dat geldt voor zowel plug-in als vast. Het scheelt 21 procent op de aanschafprijs. Bij vaste batterijen ook op de installatiekosten.

Bij plug-in is het iets minder rompslomp omdat je geen factuur van een installateur hoeft te koppelen. Maar het werkt voor beide types. Hoe de BTW-teruggave precies werkt en wat de voorwaarden zijn, staat in het aparte artikel over BTW terugvragen. Reken op een paar uur werk en een aantal weken wachten voor het terug op je rekening staat.

Saldering stopt: maakt dat uit voor je keuze?

Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Daarna krijg je voor stroom die je teruglevert wettelijk minimaal 50 procent van het kale leveringstarief, dus rond de 5 tot 6 cent per kWh. Voor stroom die je zelf verbruikt betaal je nog steeds de volle 25 tot 30 cent. Dat verschil is precies waar een batterij voor zorgt: opslaan in plaats van terugleveren.

De vraag is of dit jouw keuze tussen plug-in en vast verandert. Het korte antwoord: niet echt. Beide types pakken het saldering-verlies even goed op, het draait om hoeveel kWh je per dag opslaat. De business case voor een batterij in het algemeen wordt sterker, voor beide types.

Wat wel telt: heb je veel zonnepanelen (boven 4000 Wp) en wek je dagelijks veel meer op dan je ’s avonds nodig hebt? Dan ga je sneller naar de bovenkant van wat plug-in zinvol kan opslaan. Lees mijn aparte artikel over de salderingsregeling en thuisbatterijen voor de cijfers.

Mijn keuze thuis

Thuis heb ik een plug-in setup van 8,16 kWh. Dat is bewust. Niet voor de prijs, maar omdat ik flexibiliteit belangrijker vind dan de paar procent extra rendement.

Ik gebruik het vooral om de overtollige zonnestroom op te slaan en hiermee de avond en nacht te overbruggen. Daar heb ik zo’n 5 tot 6 kWh voor nodig. Mijn batterij is iets groter dan dat. Een eenvoudige setup dus. Werkt prima.

Veelgestelde vragen

De vragen die ik het meest krijg over de keuze tussen plug-in en vast.

Mag ik een plug-in batterij in een huurwoning zetten?

Ja, juridisch valt een plug-in batterij onder normaal gebruik van apparatuur (zoals een koelkast). Je hebt geen toestemming van de verhuurder nodig zolang je geen wijzigingen aan de meterkast aanbrengt. Een vaste batterij vraagt wel toestemming.

Wat als ik later toch wil uitbreiden naar meer capaciteit?

Bij modulaire plug-in systemen zoals Marstek Venus E, Zendure SolarFlow en Anker SOLIX Solarbank koppel je extra modules aan je bestaande systeem. Geen elektricien nodig. Wel even controleren of het merk in 2027 nog dezelfde modules levert, want compatibiliteit kan verschuiven.

Past een plug-in batterij in een meterkast?

De compactere modellen wel. HomeWizard Plug-In Battery is 27 kg en past op een plank. Marstek Venus E 3.0 is groter (60+ kg) en past niet in een standaard meterkast. Bekijk de afmetingen van het model dat je overweegt voor je iets bestelt.

Hoe stil is een plug-in batterij vergeleken met vast?

Plug-in is meestal stiller. De meeste plug-in batterijen koelen passief of met een lage ventilator. Vaste batterijen met hybride omvormer hebben actieve koeling die op piekmomenten goed hoorbaar kan zijn (vergelijkbaar met een externe harde schijf of een rustige laptopventilator). Plaats je een vaste batterij in een woonruimte, vraag dan vooraf naar de geluidsproductie. In een berging of garage maakt het niet veel uit.

Werkt plug-in samen met bestaande zonnepanelen?

Ja. De batterij koppelt aan je slimme meter via de P1-poort en ziet daar wat je opwekt en verbruikt. Hij hoeft niet aan je omvormer of je panelen gekoppeld te worden. Daarom werkt plug-in net zo goed bij een bestaand PV-systeem als bij een nieuw.

Heb ik een dynamisch energiecontract nodig?

Niet per se. Op een vast contract bespaar je nog steeds door je zonnestroom op te slaan en ’s avonds te gebruiken. Maar dynamisch verdubbelt vaak je besparing omdat je dan ook profiteert van prijsverschillen tussen dal- en piekuren. Plus dat je dan BTW kunt terugvragen.

Wat is de levensduur van plug-in versus vast?

Beide types gebruiken LiFePO4-cellen die 6000 tot 8000 laadcycli meegaan. Bij dagelijks gebruik komt dat neer op 15 tot 20 jaar. Vaste batterijen krijgen vaak 10 jaar productgarantie, plug-in zit meestal op 5 tot 10 jaar. Garantietermijn is dus een aandachtspunt, niet de levensduur van de cellen zelf.

Kortom

Plug-in is voor de meeste Nederlandse huishoudens de slimste keuze. Lagere instap, geen elektricien, meeneembaar. In de top van de markt op RTE-niveau dat dichtbij vast komt. Vast is beter als je veel vermogen nodig hebt, een warmtepomp draait, of je verbruik echt boven gemiddeld zit.

Twijfel je nog? Reken het door met je eigen verbruiksdata via de calculator, of doe de keuzehulp om te zien welke plug-in batterij bij jouw situatie past. En als je echt vast wilt, neem dan minstens drie offertes van verschillende installateurs, want de prijsverschillen zijn fors.