Je stopt stroom in je plug-in thuisbatterij. Later haal je hem er weer uit. Maar hoeveel krijg je terug? Niet alles. Een deel verdwijnt als warmte. Dat verlies wordt uitgedrukt in roundtrip efficiency, of kortweg RTE. Het klinkt als een technisch detail. Maar het verschil tussen een batterij met 85% en 92% efficiency kan je over 10 jaar honderden euro’s kosten.
Wat is RoundTrip Efficiency (RTE)
Roundtrip efficiency geeft aan hoeveel procent van de opgeslagen energie je terugkrijgt als je de batterij weer leegmaakt. De “roundtrip” is de volledige reis: stroom erin, stroom eruit.
Een RTE van 90% betekent: van elke 10 kWh die je erin stopt, krijg je 9 kWh terug. Die andere 1 kWh? Verdwenen als warmte tijdens het laden en ontladen.
Vergelijk het met water overgieten tussen twee emmers. Je giet 10 liter van emmer A naar emmer B, en later weer terug naar emmer A. Maar bij elke keer overgieten mors je een beetje. Na de roundtrip heb je geen 10 liter meer, maar 9 liter. Die gemorse liter is je verlies.
Waarom plug-in batterijen meer verliezen
Plug-in thuisbatterijen zijn zogenaamd AC-coupled. Dat betekent dat ze via je stopcontact werken, op wisselstroom (AC). Maar de batterijcellen zelf werken op gelijkstroom (DC). Elke keer dat stroom van AC naar DC gaat, of andersom, verlies je een stukje energie. Bij een plug-in batterij gebeurt dat twee keer: AC naar DC bij het laden, en DC naar AC bij het ontladen.
Die dubbele omzetting kost energie. Daarom halen plug-in batterijen in de praktijk 85-90% RTE, terwijl de batterijcellen zelf 95% of hoger kunnen scoren. Ter vergelijking: DC-coupled systemen (vast geïnstalleerd, direct gekoppeld aan zonnepanelen) hebben maar één omzetting nodig en halen 90-95% RTE. Maar die vereisen een installateur en zijn duurder.
Hoeveel kost dat verlies je?
Tijd om te rekenen. Stel, je hebt een plug-in batterij van 5 kWh en je laadt en ontlaadt hem dagelijks volledig.
Bij 90% efficiency: Je verliest 10% van 5 kWh = 0,5 kWh per dag. Per jaar is dat 182 kWh. Bij een stroomprijs van €0,25 per kWh kost dat verlies je €45 per jaar.
Bij 85% efficiency: Je verliest 15% van 5 kWh = 0,75 kWh per dag. Per jaar is dat 274 kWh. Kosten: €68 per jaar.
Het verschil tussen 85% en 90% is €23 per jaar. Over 10 jaar is dat €230. Heb je een groter systeem met meerdere batterijmodules, of gebruik je dynamische tarieven met meerdere cycli per dag? Dan lopen die bedragen verder op.
Vul je capaciteit, efficiency en stroomprijs in en zie meteen wat het verlies je per jaar en over 10 jaar kost.
Wat kost efficiency-verlies je?
Hoeveel stroom krijg je terug van wat je erin stopt?
LiFePO4: 88-95 procent. Lithium-ion: 85-92 procent.
Plug-in: 1-5 kWh. Vast: 5-15 kWh.
Vast: ~€0,25-0,32. Dynamisch: ~€0,18-0,25.
Dagelijks = 7. Met zon en dynamisch contract: tot 10.
Wat is een goede RTE voor plug-in batterijen?
De meeste plug-in thuisbatterijen gebruiken LFP-cellen (lithium-ijzerfosfaat) en zijn AC-coupled. In de praktijk betekent dat een RTE tussen 85% en 90%.
88-90%: Bovengemiddeld voor plug-in systemen. Je verliest relatief weinig energie. Tesla Powerwall 3 claimt bijvoorbeeld 89% AC-AC efficiency.
85-87%: Normaal en acceptabel. De meeste plug-in batterijen vallen hier. Je verliest zo’n €50-70 per jaar aan warmte bij dagelijks gebruik van een 5 kWh systeem.
Onder 85%: Aan de lage kant. Check of de batterij op andere vlakken compenseert: lagere aanschafprijs, betere garantie, handige functies. Is dat niet het geval? Dan zijn er betere opties.
Let op: fabrikanten claimen vaak 95% of hoger op hun productpagina. Dat zijn bijna altijd DC-DC cijfers, gemeten onder laboratoriumomstandigheden. In de praktijk kom je vaak lager uit.
Waar RTE extra zwaar weegt
Gebruik je je batterij met dynamische energietarieven? Dan kan RTE flink aantikken. Met dynamische contracten (Tibber, Zonneplan, Frank Energie enz.) verandert je stroomprijs per kwartier. Om maximaal te profiteren laad en ontlaad je je batterij meerdere keren per dag: laden als stroom goedkoop is, ontladen als het duur is.
Sommige gebruikers doen meerdere cycli per dag. Reken even mee wat dat betekent.
Bij 1 cyclus per dag en 90% RTE verlies je 0,5 kWh per dag = € 45 per jaar.
Bij 4 cycli per dag en 90% RTE verlies je 2 kWh per dag = € 182 per jaar.
Bij 4 cycli per dag en 85% RTE verlies je 3 kWh per dag = € 274 per jaar.
Het verschil tussen 85% en 90% RTE is bij intensief gebruik € 92 per jaar. Over 10 jaar is dat €920. Dan telt elke procent.
Waarom de praktijk afwijkt van de specificaties
Die 95% op de productpagina? Gemeten onder ideale laboratoriumomstandigheden. Constante temperatuur van 25 graden, perfecte laadsnelheid, gloednieuwe cellen. Jouw bijkeuken in januari is geen laboratorium.
- DC-DC vs AC-AC meting. De grootste valkuil. Fabrikantenvermelden expliciet “96,5% DC-DC efficiency” op hun datasheet. Dat is alleen de batterijcellen.
- De omvormer. Bij plug-in systemen zit er een omvormer in die de stroom omzet. Moderne omvormers werken op 95-98% efficiency per conversie. Maar je hebt twee conversies nodig (AC→DC en DC→AC), dus het verlies stapelt.
- Standby-verbruik en BMS. Wat vaak vergeten wordt: de batterij verbruikt zelf ook stroom. Het Battery Management System, de wifi-verbinding, de displays – alles bij elkaar slurpt een batterij 5 tot 15 watt, continu. Dat is 2-5% van je opgeslagen energie die verdwijnt zonder dat het in de RTE-specificatie zit.
- Temperatuur. Batterijen werken het beste tussen 15 en 25 graden. Een plug-in batterij in een onverwarmde garage in de winter presteert slechter dan eentje in je woonkamer. Hoeveel precies hangt af van de situatie, maar reken op een paar procent extra verlies bij temperaturen onder de 10 graden.
- Leeftijd. Na een paar jaar en een paar duizend cycli daalt de RTE. Fabrikanten geven je het getal van een nieuwe batterij, niet van eentje die al vijf jaar draait.
- Hoe vol of leeg de batterij is. Laden van 20% naar 80% is efficiënter dan van 0% naar 100%. Bij de uitersten moet de elektronica harder werken om de cellen te beschermen.
Tot slot over RTE
Roundtrip efficiency bepaalt hoeveel van je opgeslagen stroom je terugkrijgt. Bij plug-in batterijen (AC-coupled) ligt de praktijk-RTE tussen 85% en 90%.
Waar het op neerkomt: fabrikanten claimen vaak 95%+, maar dat zijn DC-DC cijfers. Onder 85% is aan de lage kant. En gebruik je dynamische tarieven met meerdere cycli per dag? Dan telt elke procent RTE dubbel.
Plaats je batterij binnen op een plek met stabiele temperatuur. En reken in je terugverdientijd met de praktijk-RTE, niet met het marketingcijfer.
heeft iemand ervaring met de marstek D max van 10 kwh?
merkt deze ook met een p1 van homewizard
Ik denk dat je de Marstek Venus E Max voor ogen hebt. Die is nog niet beschikbaar, dus er zijn ook nog geen ervaringen mee. Als het goed is, werkt deze wel gewoon met de HomeWizard P1.
ik twijfel om een batterij te kopen gezien mijn leeftijd (boven de 70)
Ligt natuurlijk een beetje aan het doel. Voor een zo’n goed mogelijk financieel rendement zijn er denk ik betere investeringen. Voor het verhogen van eigen verbruik van opgewekte stroom en wellicht je energierekening wat omlaag, is er geen maximale leeftijd denk ik;).
Dus dat is een overweging die je zelf moet maken: puur financieel: de terugverdientijd ligt (afhankelijk van je situatie) op 5-12 jaar.