Bij elke thuisbatterij die je vergelijkt, kom je de termen “AC-gekoppeld” en “DC-gekoppeld” tegen. Klinkt technisch, maar het komt neer op één simpele vraag: welke route neemt de stroom van je zonnepanelen naar je batterij?
Die route bepaalt hoeveel energie je onderweg verliest, of je je huidige installatie moet aanpassen en welke batterij bij jouw situatie past. Even uitleggen.
Eerst even de basis over AC en DC
Zonnepanelen maken gelijkstroom (DC). Je stopcontact levert wisselstroom (AC). Je apparaten thuis draaien op AC. En je batterijcellen slaan energie op als DC.
Het probleem: elke keer dat stroom wordt omgezet van DC naar AC, of andersom, verlies je een paar procent. Die omzetting gaat via een omvormer (ook wel inverter genoemd), en die is nooit 100% efficiënt. Reken op zo’n 3-5% verlies per omzetting.
Hoe minder omzettingen, hoe meer energie je overhoudt. Dat is de kern van het verschil tussen AC- en DC-gekoppeld.
- DC (gelijkstroom) stroomt in één richting. Zonnepanelen en batterijcellen werken op DC.
- AC (wisselstroom) beweegt heen en weer. Je stopcontact en apparaten werken op AC.
- Omvormer (inverter) is het apparaat dat DC omzet naar AC of andersom. Elke omzetting kost 3-5% energie.
DC-gekoppeld: van paneel rechtstreeks naar batterij
Bij een DC-gekoppeld systeem gaat de stroom van je zonnepanelen rechtstreeks naar de batterij, zonder tussentijdse omzetting naar AC. De route ziet er zo uit:
Zonnepaneel (DC) → MPPT in de batterij (DC) → batterijcellen (DC) → omvormer in de batterij (DC→AC) → je apparaten
Er is maar één omzetting nodig: van DC naar AC als je de opgeslagen stroom gebruikt. Dat is het minimum. Je verliest minder energie onderweg.
Voorwaarde: je batterij moet eigen MPPT-ingangen hebben om de panelen direct aan te sluiten. MPPT staat voor Maximum Power Point Tracking. Dat is de techniek die ervoor zorgt dat elk paneel (of groep panelen) op zijn optimale punt werkt, ook bij wisselende lichtomstandigheden of schaduw.
Voorbeelden van plug-in batterijen met directe PV-aansluiting: de Jackery SolarVault 3 Pro (4 MPPT’s, tot 4.000W PV) en de Zendure SolarFlow 800 Pro (4 MPPT’s, tot 2.640W PV).
Als je nieuwe zonnepanelen aanlegt en nog geen omvormer hebt. Of bij een opstelling waar je panelen direct op de batterij wil aansluiten. DC-koppeling is het meest efficiënt als de stroom van paneel naar batterij gaat zonder omweg.
AC-gekoppeld: via je omvormer en het stopcontact
Bij een AC-gekoppeld systeem gaat de stroom een langere route. Je bestaande omvormer (dat kastje aan de muur bij je meterkast of op zolder) zet de zonnestroom eerst om naar AC. Vervolgens laadt de batterij via het huisnet. En als je de stroom weer gebruikt, wordt die opnieuw omgezet. De route:
Zonnepaneel (DC) → omvormer aan de muur (DC→AC) → huisnet (AC) → batterij laadt (AC→DC) → batterij ontlaadt (DC→AC) → je apparaten
Dat zijn twee extra omzettingen vergeleken met DC-gekoppeld. Elke omzetting kost een paar procent. In totaal verlies je dus meer energie.
Maar er is een groot voordeel: je hoeft niks aan je bestaande installatie te veranderen. Je omvormer blijft hangen waar die hangt. Je panelen blijven zoals ze zijn. Je plugt de batterij in het stopcontact en het werkt. Ongeacht of je een SMA, Enphase, SolarEdge of welk ander merk omvormer hebt.
Voorbeelden van puur AC-gekoppelde plug-in batterijen: de HomeWizard Plug-In Battery, de Marstek Venus E, de Zendure SolarFlow 2400 AC en de Jackery SolarVault 3 Pro Max AC. Allemaal werken ze via het stopcontact, zonder eigen PV-ingangen.
Als je al zonnepanelen op je dak hebt met een omvormer hebt en daar niks aan wil veranderen. AC-koppeling is de weg van de minste weerstand: stekker erin, klaar. Werkt met elk omvormermerk.
Hoeveel verlies je eigenlijk?
Dit is waar het concreet wordt. Fabrikanten claimen vaak een round-trip efficiency (RTE) van 95% of hoger. Maar dat zijn bijna altijd DC-DC cijfers: gemeten tussen de DC-klemmen van de omvormer of batterij, onder laboratoriumomstandigheden. In de praktijk komt daar de AC-omzetting bij, en die kost extra energie.
DC-gekoppeld (vast geïnstalleerd): 90-95% RTE in de praktijk. Eén omzetting (DC→AC bij ontladen). Dit zijn vaste installaties met een hybride omvormer, direct gekoppeld aan de panelen. Het meest efficiënt.
Plug-in batterijen (AC-gekoppeld): 80-90% RTE in de praktijk. Twee omzettingen: AC→DC bij laden, DC→AC bij ontladen. De meeste plug-in thuisbatterijen vallen in deze categorie.
Wat kost dat verlies je per jaar?
Even meerekenen. Stel je hebt een plug-in batterij van 5 kWh en je laadt en ontlaadt die dagelijks volledig.
Bij 90% RTE verlies je 0,5 kWh per dag. Op jaarbasis is dat 182 kWh. Bij een stroomprijs van € 0,30/kWh kost je dat zo’n € 55 per jaar.
Bij 85% RTE verlies je 0,75 kWh per dag. Op jaarbasis is dat 274 kWh. Dat kost je zo’n € 82 per jaar.
Het verschil tussen 85% en 90% is dus zo’n € 27 per jaar. Over 10 jaar is dat € 270. Relevant, maar niet het eerste waar je een batterij op moet uitkiezen. Meer over RTE lees je in ons artikel over round-trip efficiency bij plug-in thuisbatterijen.
Veel batterijen doen allebei
Hier wordt het praktisch. Sommige plug-in batterijen ondersteunen zowel DC- als AC-koppeling. De Jackery SolarVault 3 Pro heeft 4 MPPT-ingangen voor directe PV-aansluiting (DC) én ondersteunt AC-koppeling tot 1.200W via het stopcontact. De Zendure SolarFlow 800 Pro combineert ook directe PV-input met AC-laden.
Dat betekent: je hoeft niet per se te kiezen. Heb je al panelen met een omvormer? Dan laadt je via AC-koppeling. Wil je later panelen direct aansluiten? Dan gebruik je de MPPT-ingangen. Of je doet allebei tegelijk.
De meeste plug-in batterijen zijn echter puur AC-gekoppeld. De HomeWizard Plug-In Battery, Marstek Venus E, Zendure SolarFlow 2400 AC en Jackery SolarVault 3 Pro Max AC werken allemaal uitsluitend via het stopcontact, zonder eigen PV-ingangen.
En zonder zonnepanelen?
Heb je geen zonnepanelen? Dan is het altijd AC-gekoppeld. Je batterij laadt vanuit het net via het stopcontact. De stroom gaat van het net (AC) naar de batterij (AC→DC) en weer terug (DC→AC) als je hem gebruikt.
Bij dynamische tarieven koop je stroom in als het goedkoop is (vaak ’s nachts) en gebruik je die als het duur is (avondpiek). Ook zonder panelen kun je zo besparen. DC-koppeling is dan niet relevant, want er zijn geen panelen om direct aan te sluiten.
Welke route past bij jou?
Je hebt al zonnepanelen met een omvormer → AC-gekoppeld is het makkelijkst. Je plugt de batterij in het stopcontact en je omvormer stuurt het overschot via het huisnet naar de batterij. Niks aanpassen. Werkt met elk merk omvormer.
Je legt nieuwe panelen aan of hebt een balkonopstelling → DC-gekoppeld is efficiënter. Panelen direct op de batterij aansluiten via MPPT’s. Geen aparte omvormer nodig, minder verlies.
Je wil beide opties openhouden → Kies een batterij met zowel MPPT-ingangen als AC-koppeling. Dan kun je nu via AC laden en later panelen direct aansluiten als je dat wil.
Je hebt geen zonnepanelen → AC-gekoppeld. Je laadt vanuit het net en profiteert van dynamische tarieven.
Tot slot
AC- of DC-gekoppeld klinkt als een groot technisch verschil, maar in de praktijk is het voor de meeste huishoudens vrij simpel. Heb je al panelen? AC-gekoppeld, stekker erin, klaar. Leg je nieuwe panelen aan? DC-gekoppeld bespaart een omzettingsstap. En veel batterijen bieden beide opties.
Het echte verschil in je portemonnee zit niet zozeer in AC vs. DC, maar in hoe goed de software van je batterij het energiebeheer doet: slim laden op goedkope uren, snel reageren op je verbruik en zo min mogelijk standby-verlies. Daar zit vaak meer besparing in dan een paar procent omzettingsverlies.
Wil je weten welke plug-in thuisbatterij bij jouw situatie past? Bekijk het overzicht van alle thuisbatterijen of doe de thuisbatterij quiz.
Goedendag, mag ik u bedanken voor de boeiende en begrijpelijke uitleg van de thuisbatterij(en).
Een vraagje, ik heb een zendure thuisbatterij aangeschaft die moet draaien op een nieuw aan te legggen groep. Volgens uw theorie kan ik die laden/leegmaken met 2400 wat. Soms vraagt mijn apparatuur (bora, vaatwasser, wasmachine droger ) tegelijk meer vermogen. Hoe kan ik die 2400 watt vergroten, een tweede plug in batterij? Een tweede groep laten maken?
Ik ben hier benieuwd naar!
Na vriendelijke groet,
Hans Rosman
Goirle
Hey Hans! Als je verbruik de 2400W overstijgt, wordt de rest gewoon uit het net gehaald. Dus je hebt altijd genoeg stroom voor jouw apparaten, maar het maximale dat de batterij kan leveren is 2400W. Als je 2 batterijen hebt, op 2 aparte groepen, dan kan het bij dit model tot 4800W.
Dag Ruud, in een andere review van je noem je de Zendure SolarFlow 4000 Mix Pro met een eigen AC ingang voor PV van 5 KW als ik het goed begrijp. Daarop kun je dan direct de AC output van de pv omzetter aansluiten, ipv op het net? Is dat een andere soort AC koppeling dan die je hierboven beschrijft? Wat gebeurt er met deze AC koppeling en de genoemde DC koppeling als het net uitvalt? Dank je en complimenten voor je heldere artikelen!